Το εξάρθρημα της επιγονατίδας είναι ένας τραυματισμός που συμβαίνει όταν η επιγονατίδα (το οστό που καλύπτει το μπροστινό μέρος του γόνατος) βγαίνει από τη φυσιολογική της θέση, συνήθως προς την εξωτερική πλευρά του γόνατος. Πρόκειται για έναν συχνό τραυματισμό σε αθλητές, αλλά μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε μετά από πτώση ή απότομη κίνηση.
Πώς Συμβαίνει το Εξάρθρημα Επιγονατίδας
Ο μηχανισμός κάκωσης είναι συνήθως:
- Άμεση πλήξη στο γόνατο κατά τη διάρκεια αθλημάτων επαφής, που προκαλεί οξύ εξάρθρημα.
- Υποτροπιάζον εξάρθρημα: Εμφανίζεται συχνά σε άτομα με ανατομικές παραλλαγές που αυξάνουν τον κίνδυνο.
Ανατομικοί Παράγοντες Κινδύνου
- Δυσπλασία της τροχιλίας (ρηχή τροχιλία).
- Υψηλή θέση της επιγονατίδας (patella alta).
- Αυξημένη απόσταση του κνημιαίου κυρτώματος από την τροχιλία.
- Έντονη βλαισότητα γόνατος.
- Γενικευμένη χαλαρότητα αρθρώσεων (συχνότερα σε κορίτσια μικρής ηλικίας).
- Νευρομυϊκές παθήσεις, όπως εγκεφαλική παράλυση ή σύνδρομο Down.
Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι οι περισσότεροι ασθενείς με εξάρθρημα επιγονατίδας έχουν τουλάχιστον έναν από αυτούς τους παράγοντες κινδύνου.
Συμπτώματα
Οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν:
- Έντονο πόνο και οίδημα στο γόνατο, συχνά λόγω τραυματισμού των μαλακών μορίων.
- Παραμόρφωση του γόνατος: Όταν η επιγονατίδα παραμένει εκτός θέσης.
- Αίσθημα αστάθειας: Ειδικά κατά τη στήριξη ή την κίνηση του γόνατος.
- Περιορισμό της κίνησης: Λόγω πόνου και διόγκωσης.
Κλινική Εικόνα & Διάγνωση
Η διάγνωση είναι προφανής όταν η επιγονατίδα παραμένει εκτός θέσης. Σε άλλες περιπτώσεις:
- Ιστορικό & κλινική εξέταση: Ο γιατρός αξιολογεί τη σταθερότητα της επιγονατίδας και χρησιμοποιεί δοκιμασίες, όπως το Apprehension Test, για να προκαλέσει την αίσθηση εξαρθρήματος.
- Ακτινογραφίες: Ελέγχουν τη θέση της επιγονατίδας και εντοπίζουν πιθανά οστεοχόνδρινα τεμάχια.
- Μαγνητική τομογραφία (MRI): Χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση συνδεσμικών βλαβών ή άλλων τραυματισμών.
Συντηρητική Θεραπεία
Η θεραπεία του πρώτου εξαρθρήματος είναι συνήθως συντηρητική και περιλαμβάνει:
- Ανάταξη: Επιστροφή της επιγονατίδας στη φυσιολογική της θέση από εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό.
- Νάρθηκας: Χρήση δυναμικού νάρθηκα για 3-6 εβδομάδες, ο οποίος περιορίζει την κάμψη και σταθεροποιεί την επιγονατίδα.
- Φυσικοθεραπεία: Σταδιακές ασκήσεις ενδυνάμωσης και αποκατάστασης της κινητικότητας.
Χειρουργική Θεραπεία
Η χειρουργική θεραπεία εφαρμόζεται σε:
- Υποτροπιάζοντα εξαρθρήματα.
- Νέους αθλητές υψηλών απαιτήσεων.
- Οστεοχόνδρινα τεμάχια, που πρέπει να επανακαθηλωθούν.
- Περιπτώσεις ανατομικών παραλλαγών.
Οι επεμβάσεις περιλαμβάνουν:
- Ανακατασκευή του έσω επιγονατιδομηριαίου συνδέσμου με αυτομόσχευμα.
- Διορθωτικές επεμβάσεις για την αντιμετώπιση των ανατομικών παραλλαγών.